ΔΥΣΛΕΞΙΑ

Τηs Κων/νας – Ουρανίας Μικέλη

Ψυχολόγου ΑΠΘ - Καθηγήτριας Αγγλικών

Βιολογικό επίπεδο

Ο Galaburda και οι συνεργάτες του (1989),οι οποίοι  εξέτασαν τους εγκεφάλους οχτώ ανθρώπων μετά θάνατον που θεωρούνταν δυσλεξικοί, υποστήριξαν, ότι η δυσλεξία είναι βλάβη νευρολογικής φύσεως.  Η έρευνα εστιάστηκε στο μεσολόβιο (planum temporale), που βρίσκεται στη συμβολή των κροταφικών, βρεγματικών και ινιακών λοβών, και στην νευρολογική διάταξη  του εγκεφάλου.  Από τις παραπάνω έρευνες, έχει αποδειχθεί ότι το μεσολόβιο (planum temporale) του αριστερού ημισφαιρίου των δυσλεξικών ήταν συμμετρικά συγκρίσιμο με το δεξί, που υπό κανονικές συνθήκες, είναι μικρότερο απ’ το αριστερό.  Επιπροσθέτως, η νευρολογική διάταξη ήταν διαφορετική σε έναν δυσλεξικό από έναν μη δυσλεξικό, γιατί παρατηρήθηκαν δομικές ανωμαλίες (structural abnormalities) στην αρχιτεκτονική των κυττάρων ανάμεσα στα διάφορα στρώματα του εγκεφάλου, και δυσπλασίες δηλαδή υπήρχε αποδιοργάνωση κυττάρων μέσα στο κυτταρικό στρώμα. (Miles, 1999)

Οι σύγχρονες μέθοδοι νευροαπεικόνισης, όπως η μαγνητική τομογραφία (MRI) και η τομογραφία εκπομπής ποζιτρονίων (PET), έχουν συμβάλλει σημαντικότατα στην κατανόηση του τρόπου που ο εγκέφαλος λειτουργεί όταν διεξάγονται διάφορες γλωσσικές δοκιμασίες, εξετάζοντας την ένταση και τον ρυθμό της ροής του αίματος.

ΤΟ ΑΡΙΣΤΕΡΟ ΗΜΙΣΦΑΙΡΙΟ ΤΟΥ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ ΠΟΥ ΔΕΙΧΝΕΙ ΤΟΥΣ ΛΟΒΟΥΣ ΚΑΙ ΤΙΣ  ΔΥΟ ΠΕΡΙΟΧΕΣ ΠΟΥ ΕΙΝΑΙ  ΣΗΜΑΝΤΙΚΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΓΛΩΣΣΑ

Γνωστικό επίπεδο

Η Frith (1997) προτείνει ότι η Υπόθεση της Φωνολογικής Έλλειψης (Phonological Deficit Hypothesis) βασίζεται σε πολύ σημαντικές θεωρητικές αποδείξεις. (Paulesu et al, 1996)

Σύμφωνα με τους Galaburda (1989) και Paulesu (1996), σε βιολογικό επίπεδο, μια εγκεφαλική ανωμαλία έχει επίπτωση στις περιοχές της φωνολογικής επεξεργασίας που βρίσκονται στο αριστερό ημισφαίριο, το οποίο θεωρείται ότι είναι η βάση του κέντρου γλώσσας.

 Αυτό έχει ως αποτέλεσμα φωνολογικό έλλειμμα στο γνωστικό επίπεδο ενδείξεις του οποίου όπως δυσκολία στην λεκτική μάθηση και μνήμη, φτωχή φωνολογική ενημερότητα, δυσκολία στην ονομασία των αντικειμένων μπορούν να γίνουν ορατές στο τρίτο επίπεδο που σχετίζεται με τον τρόπο που συμπεριφέρεται ένας δυσλεξικός μαθητής.  Μια άλλη θεωρία που προτείνει ο Stein (2001) αναφέρεται σε νευρολογική βλάβη στο οπτικό μεγαλοκυτταρικό σύστημα (visual magnocellular system).  Αυτό έχει ως συνέπεια, οι δυσλεξικοί να έχουν δυσκολία στην ανάγνωση, καθώς, όπως δηλώνει ο Stein (2001), τα γράμματα φαίνονται να κινούνται γύρω – γύρω και να διασταυρώνονται μεταξύ τους.

Οι Nicolson και Fawcett (1995) πρότειναν την υπόθεση που σχετίζεται με την παρεγκεφαλίδα ( the Cerebellum Hypothesis) σύμφωνα με την οποία το σύνδρομο αποδίδεται σε ανωμαλία της παρεγκεφαλίδας που μπορεί να ευθύνεται για τον ανεπαρκή έλεγχο της κίνησης των δυσλεξικών, την ελλιπή αίσθηση του χρόνου και την έλλειψη αυτοματισμού.

Συνεπώς, οι Nicolson και Fawcett (1995)  προτείνουν, ότι τα παιδιά  που υποφέρουν από βλάβη στην παρεγκεφαλίδα θα μπορούσαν να έχουν πρόβλημα στην ανάπτυξη των αναγνωστικών τους ικανοτήτων, και υποστηρίζουν, ότι η ορθογραφία είναι ένα τόσο δύσκολο έργο για τους δυσλεξικούς γιατί αποτελεί  προϊόν συνεργασίας των φωνολογικών ικανοτήτων, των κινητικών ικανοτήτων και του αυτοματισμού της γνώσης.